İSTANBUL'UN ADI NEREDEN GELİYOR?

 

Plinius’ a göre İstanbul’ un bilinen en eski adı “Lygos” tur. Bu günkü Sarayburnu yöresinde kurulduğu öne sürülen bu kent, Byzantion’ un kuruluşuna değin varlığını korumuştur.

 

İ.Ö 660′ ta kurulan Byzantion Kenti’ nin adı ise, koloninin kurucusu, Trak kökenli Byzas’ a dayanmaktadır. Byzas’ ın önderlik ettiği Megaralı göçmenler, yeni bir yurt aramak amacıyla Yunanistan’ dan yola çıkmışlar ve Sarayburnu yöresine yerleşerek burada bir kent kurmuşlardı. Önderlerinin adını vererek, kente, Byzas-Byzans dediler. Daha sonra bu ada, yer belirtmek amacıyla “ion” takısı eklendi ve kentin adı Byzantion (bizantion) olarak kullanılmaya başlandı

 

Roma İmparatoru Büyük Konstantinus’ a değin kent aynı adla anıldı. İ.S. II. yy’ da Byzantion’ u ele geçiren Roma İmparatoru Septimus Severus kente Antoneinia - Augusta Antonina adını verdiyse de, bu ad uzun ömürlü olmadı.

 

İmparator Konstantinus, hükümet merkezini Roma’ dan taşımaya karar verdiğinde, askeri, ticari ve ekonomik açıdan en elverişli yer olarak Byzantion’ u seçti. Byzantion, önemli ticaret ve ulaşım yollarının kavşağında, imparatorluğun iç ve dış düşmanlarına karşı savunulması kolay bir konumda idi. Kentin Konstantinus’ ca yeniden yapımı İ.S 324′ te başlayarak İ.S 330′ da bitirildi ve 11 mayıs 330′ da büyük bir açılış töreni yapıldı ve Byzantion’ un resmi adı Roma Nova - Nea Roma (yeni Roma) olarak değiştirildi.

 

İmparator Konstantinus’ un ölümünden sonra, bu imparatorun onuruna, kente Konstantinapolis dendi. Ancak kent, uzun süre yalnızca “polis” diye anıldı. Daha sonra “stin” (sten) takısının  polis sözcüğünün başına gelmesiyle, “kentte” yada “kente” anlamına,  Stinpolis adı kullanılır oldu.

 

Kenta, Slavlar’ ca Tsarigrad ya da Tsargrod deniyor, Ruslar ise Tsargorad adını kullanıyorlardı. Bu adlar Çar-Sezar İmparator Kenti anlamına geliyordu.

 

Öbür dillerdeki adlara gelince, kente Cermenler konstantinapol, İskandinavlar Nor Harmn (yeni roma), Araplar Kustantiniye, İranlılar Konstantiniye diyorlardı. Latin kaynaklarında ise, Konstantinapolis adı geçiyor, buna bağlı olarak, Fransızlar’ da kente konstantinopl adını veriyorlardı.

Yorum Yaz